Categoriearchief: Uncategorized

Worden Russische journalisten door Poetin vermoord?

Journalist is een van de gevaarlijkste beroepen in Rusland. Sinds 1993 zijn er in Rusland omstreeks 200 journalisten vermoord. 93 onder president Boris Jeltsin en 107 onder presidenten Vladimir Poetin en Dmitri Medvedev.

Het ligt voor de hand om te suggereren dat de journalisten die de afgelopen 15 jaar uit de weg geruimd zijn, slachtoffer zijn geworden van een discreet hoofdknikje van Poetin op een bezorgde suggestie van een veiligheidsadviseur over de imagoschade die de desbetreffende journalist aan het veroorzaken was. En dat de stemming in het Kremlin naar beneden druppelt en twee-drie echelons lager bij een FSB-desk terechtkomt waar de liquidatie wordt georganiseerd.

Maar toch is dat, op een enkele uitzondering na, niet waarschijnlijk. De belangrijkste reden is dat er onder de goedmoedige dronkelap Jeltsin jaarlijks evenveel, strik genomen zelfs iets meer journalisten vermoord werden (13,28) dan onder Poetin en Medvedev (10,7).

En niemand zou de suggestie serieus nemen dat Jeltsin en masse journalisten zou laten ombrengen (hoogstens een of twee..).

Dan zou het een grote inconsistentie inhouden, als journalisten tussen 2000 en 2015 door de president werden omgelegd, maar in de voorafgaande jaren 1993 tot en met 1999 door iemand anders. Voor zo’n inconsistentie ontbreekt elk bewijs.

De onderliggende en onbeantwoorde vraag is natuurlijk, wie er nou werkelijke de macht heeft in Rusland. Poetin of de KGB. Toen Poetin nog via Sint Petersburg en later als premier van Jeltsin carrière maakte, zou men zich kunnen voorstellen dat hij een zetje van de KGB gekregen heeft. Een Russische vriend van mij, die later in Londen neergestreken is, vertelde mij in een van onze terugkerende gesprekken over deze vraag: “Putin was a lieutenant-colonel of the KGB. Where are the lieutenant-generals?”

Op dit moment is niet meer met zekerheid te zeggen waar de voormalige superieuren van Poetin zitten. Het is zeker het best bewaarde geheim van Rusland. Het is mogelijk dat Poetin weliswaar op voormalige KGB-officieren steunt – 80% van de hoge ambtenaren van Rusland heeft immers een KGB-verleden – maar zich in het decennium van 2000 tot 2010 heeft opgewerkt tot soeverein heerser van Rusland. Daarmee zou hij dan in de traditie van de tsaren zijn getreden.

Als we al een basis zoeken voor de continuïteit in het Russische verschijnsel van het afknallen van kritische journalisten, moeten we dat wellicht eerder bij de voormalige mecenassen van Poetin doen, dan bij de Russische president zelf.